Een schilderij met een IDF-soldaat in Gaza liet iets zien dat ik liever niet wilde zien

Door Saman Amini – 1 oktober 2026 Trouw

Ook een monsterlijke soldaat van de Israël Defense Forces (IDF) die ik de dood toewens, is een mens.

Ik was laatst in het Verzetsmuseum in Amsterdam om te kijken naar kunstwerken van Hella de Jonge, vrouw van Freek de Jonge. Ik heb van jongs af aan een fascinatie voor wijsheden van oudere mensen.

De eerste keer dat ik Freek ontmoette was op het Boekenbal in 2019. Een presentatrice probeerde iets aan te kondigen terwijl ergens achter in de zaal een oude man erdoorheen stond te schreeuwen. Twee dagen daarvoor was Thierry Baudet met Forum voor Democratie de grootste geworden bij de Provinciale Statenverkiezingen.

Ik dacht: wat is dit voor gek? Geen idee wie hij was. Wel moest ik met hem op de foto van mijn redacteur.

André van Duin

De tweede keer kwam ik hem backstage tegen in het DeLaMar. Ik wilde hem een hand geven, hij gaf me een boks. Die avond trad André van Duin ook op. Na afloop kwam André naar me toe: “O, dat optreden was echt prachtig”. Later vertelde ik iemand dat André die oude man was die mij een boks had gegeven.

Ik bleek Freek en André door elkaar te halen. Blijkbaar werkt dat witte-mensen-halen-allochtonen-door-elkaar ook andersom.

Freek opende de tentoonstelling van zijn vrouw en zong prachtige liederen. Op een gegeven moment zei Hella: “Oké Freek, nu mag je van het podium af”. Ik dacht: je krijgt die man letterlijk niet van een podium. Wat een vuur. Zo wil ik oud worden.

Schilderijen over familie, oorlog en herinnering

Wat ik niet wist, is dat vrijwel de hele familie van Hella’s Joodse ouders tijdens de Tweede Wereldoorlog is vermoord. Een zin van haar bleef bij me hangen: “Hoe meer ik mijn familie portretteer, hoe dichter ik bij ze kom”.

Er hingen tientallen prachtige schilderijen over familie, oorlog en herinnering. Ik hou niet eens van musea. Ik ben een kluizenaar. Het is druk, man. Mensen lullen over van alles behalve dat fucking schilderij. Dus: noisecancelling koptelefoon op, klassieke muziek aan en kijken. Ik liet de schilderijen tegen me praten.

Eén schreeuwde. Een IDF-soldaat keek uit over Gaza. In zijn borstkas, meen ik me te herinneren, was hijzelf als kind geschilderd. Ik begon te huilen.

Perzische dichter Rumi

Wij kunnen misschien weinig doen tegen alle monsterlijke daden op deze wereld. Maar misschien is het Verzetsmuseum een plek waar we in ieder geval even samen kunnen rouwen.

Niet omdat ik ineens sympathie voelde voor die soldaat. Maar omdat een Joodse vrouw wier familie bijna volledig werd vermoord mij via haar schilderij dwong iets te zien wat ik zelf liever niet wilde zien.

Ook een monsterlijke IDF-soldaat die ik de dood toewens, is een mens. Al zou de oude Perzische dichter Rumi zeggen dat je de titel mens niet waard bent als je geen empathie hebt voor de ander.

Bekijk hier de originele column

Saman Amini (1989) is cabaretier, acteur en artistiek directeur Black Sheep Can Fly. In 2023 won hij de Charlotte Köhlerprijs. Hij werd geboren in Iran en woont sinds zijn elfde in Nederland. Tweewekelijks schrijft hij een column in Trouw.